DİYABET

GENEL BİLGİLER: Diyabet, pankreas hastalan, şişmanlık ve kalıtımsal sebep-Irıdcn pankreasın insülin hormonunu az ya da hiç salgılamaması sonucu meydana lîHcıı ve tüm organları etkileyen ciddi bir hastalıktır. İnsülin hormonu protein özel-lifcinde olup karbonhidrat metabolizmasını denetler. Beraberinde getirdiği şikâyet­ler arasında aşırı susuzluk hissi, fazla idrar çıkarma, kilo kaybı, genel sağlık sorun-l.ırı, yorgunluk, enfeksiyon hastalıklarına yatkınlık sayılabilir. Damar sertiği, bir göz Ihisl.ılığı olan katarakt, böbrek vb. hastalıklarına yol açabilir. Beslenmede karbon-hidral türü ve miktarı kontrollü olmalıdır. Araştırmalar savaş ve savaş sonrası dö­nemlerde yani bir anlamda açlık zamanlarında diyabetin azaldığı, tam tersine bol­luk /.imanı veya bolluk olan ülkelerde diyabete daha sık rastlandığını göstermiştir. Ayrıca rafine şeker ve yağların bolca kullanıldığı ülkeler ve dönemlerde de diyabe-Ic (Lıha sık rastlanır. Bu bilgiler ışığında günlük kalori miktarını hastanın yaş, cinsi-yrl ve meslek grubuna göre ayarlayarak, karbonhidrat ve yağ miktarını azaltan bir iliydin düzenlenmesi gerekir.
UYGUN GIDALAR:
• Süt ve süt ürünleri: Yağ oranı azaltılmış süt, ayran, yoğurt, diyet lor, taze be-y.ı/ peynir, s’alamura edilmiş peynir, kaşar peyniri, krem peynir.
• Et ve et ürünleri: Yağsız dana, kuzu, keçi etleri, sakatatlar-karaciğer, dana di­li, işkembe, diyet sosis, dana salamı, piliç eti, hindi eti, sülün.
• Deniz mahsulleri: Midye, karides, yengeç, taze yumurta, yumurta akı, kısıt­lı miktarda yumurta sarısı.
• Un ve unlu mamuller1: Buğday ekmeği, kepek ekmeği, diyabet bisküvisi, yu-l.ıl c/mesi, bulgur, pirinç.
• Şeker ve şekerli ürünler: Suni tatlandırıcılarla hazırlanmış jöle ve tatlılar, di-y.ıbrl balı.
• Yağlar: Ayçiçek yağı, zeytinyağı, mısırözü yağı, tereyağı.
• Sebzeler: Salatalık, marul, domates, yeşil biber, beyaz lahana, turp, kabak, slerili/e edilmiş konserveler – bamya, domates vs.; kırmızı lahana, karnabahar, ha­vuç, kereviz, kırmızı pancar, soğan, kırmızı turp.
• Meyveler: Ahududu, çilek, karpuz, kavun, kuşburnu, greyfurt, limon, porta
kül, suni tatlandırıcılı kompostolar, sınırlı miktarda vişne, kiraz, kayısı, şeftali, ar­mut, ayva, elma, böğürtlen, ananas, kabak çekirdeği, ceviz, badem, fındık.
• Baharatlar: Maydanoz, nane, kekik, kereviz, domates püresi, tatlı toz kırmı­zı biber, limon suyu, sınırlı miktarda sirke.
• İçecekler: Kuşburnu, ıhlamur, papatya ve diğer bitkisel çaylar, kakaolu veya kahveli süt, maden suyu, şekersiz meyve suları, suni şekerli gazlı içecekler.
YASAK GIDALAR:
• Süt ve süt ürünleri: Tatlandırılmış yoğurt, meyveli sütler, çok miktarda yoğurt
ve süt.
• Et ve et ürünleri: Yağlı etler, sakatatlar-beyin, dalak; böbrek; yağlı buğulan­mış ve tuzlanmış balık, bekletilmiş konserve ve et püreleri, havyar, kızartılmış yu­murta ve yumurta sarısı.
• Un ve unlu mamuller: Beyaz ekmek, galeta, reçelli paskalya çöreği, bisküvi.
• Şeker ve şekerli ürünler: Şeker ve şeker ürünleri, suni tatlandırıcılar dışında tüm gıdalar, bal. ■;’
• Yağlar: Kaz ve ördek yağı. f
• Sebzeler: Şekerli pancar vs. İ
• Meyveler: Şekerli kompostolar,-meyve suları, kurutulmuş meyveler-üzüm, erik, hurma, armut, elma, muz, kuruyemişler.
• Baharatlar: Acılı toz ve pul kırmızı biber, acı biberler.
• İçecekler: Suni tatlandırıcı içeren içeceklerin dışındaki tüm içecekler, sulan­dırılmamış taze meyve suları, boza, koyu kahve.
GIDALARIN HAZIRLANMASI VE KULLANIMINDA GENEL KURALLAR:
• Esas pişirmeden önce hulasanın bertaraf edilmesi için etler 3-5 dakika kay­natılır; ilk su atılır ve ancak bu işlemden sonra haşlanır, fırınlanır, buğulanır veya hatta hafif kızartılır.
• Sınırlı miktarda tuz kullanılır.
• Beslenme belirli saatlerde ve beş öğün olarak eksiksiz düzenlenir.
• Yemekler besin değerlerine dikkat edilerek hazırlanır.
• Obezite durumunda vejetaryen günleri düzenlenmesi gerekir. (Bkz. – roma­tizma diyeti – Vejeteryan rejimde örnek menü)
ÖRNEK MENÜ
‘ I- KAHVALTI: 1) Süt, sütlü kakao, kuşburnu çayı.
2) Tuzsuz peynir, diyet lor, eritme peynir; kaşar peyniri.
3) Diyet sosis, dana salam.
4) Haşlanmış yumurta, yumurta akı ile omlet.
5) Tuzsuz zeytin, taze sebzeler.
II. KAHVALTI: 1) Tuzsuz peynirli börek, diyet lor ezmesi veya krema peyniri ile bir dilim ekmek, eritme peyniri, diyet lor ile doldurulmuş taze biber.) Domates suyu veya yoğurt.
ÖĞLE YEMEĞİ: Çorbalar: dana etli garnitürlü çorbalar, karnabalıarlı dana etli çorba, pırasa veya lahana çorbası, cacık,
Yemekler: Etli güveç, pırasalı dana musakkası, taze iahanalı dana eti, rulo köf­te, patlıcan veya yaprak dolması.
Garnitür: Marul, salatalık, turp, domates ve biber karışık veya normal salatala­rı, lahana, havuç salataları, salatalık turşusu.
Desert: Diyet komposto ve meyve suları, meyveler, yoğurtlu krema.
İKİNDİ KAHVALTISI: Fırınlanmış elma, fırınlanmış veya haşlanmış bal kabağı, yumurta akı ile krem karamel, cevizli tatlılar, ıspanaklı börek, lorlu ve elmalı ştru-del.
AKŞAM YEMEĞİ: Yemekler: Izgara köfte, sebze garnitürlü piliç ızgara, ıspanak püresi, tereyağlı bezelye, buğulanmış dana eti lahanalı veya taze fasulyeli, fırında biber, menemen, yumurta akı ile omlet, peynirli veya lorlu omlet, lorlu biber dol­ması, taze fasulye yahnisi, fırında lahana, kabak öğreten, pirinçli pırasa, domates soslu biber.
Desert: Yoğurt, lor kreması, jöle edilmiş yoğurt veya meyve kremaları, taze ve­ya fırınlanmış meyveler.

Reklamlar


İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın