Bütün popüler diyetlerde genellikle tek yönlü beslenme gö­rülmektedir. Yani bir ktsmında diyetten karbonhidratlar tama­men kesilerek yerini yağ almıştır. Bir kısmında sadece protein ağırlıklıdır. Bir kısmında çok düşük kalori seçeneği vardır ki ge­nellikle bunlar bilim dışı zayıflama metotlarıdır. Bazılarında ay­nı gruptan olmayan yiyeceklerin bir arada alınmaması öğütlenmektedir ki bunun da yanlış olduğu görülmüştür.
Tamamen karbonhidratsız diyetler faydalı mıdır?
Hayır. Diyette muhakkak karbonhidrat olmalıdır. Beyin ve si­nir sisteminin beslenmesi için günde 50-100 gr karbonhidrata ihtiyaç vardır. Ayrıca protein yıkımını ve kas erimesini de önle­miş olurlar Aksi takdirde kan şekerini korumak için protein yıkı­mı olur ve su açığa çıkar ve idrar ile su kaybı neticesinde zayıf­lama olur. Diyet bırakılınca ödem ve kilo alımı hızla gelişir.
Atkin’s diyetini tavsiye eder misiniz?
Hayır. Yüksek proteinli düşük karbonhidratlı bir diyettir. Ke-toza neden olur. Yağ ve doymuş yağ açısından zengindir. İşe yaramalarının nedeni düşük kalorili olmalarıdır ama sağlıklı değildir. Yüksek proteinli diyetler uzun süre kullanılırsa kalsi-üriye yatkın olanlarda böbrek taşlarına ve gizli böbrek yetersiz­liği olanlarda aşikar üremiye neden olabilir. Yüksek protein alı­mı ve glukoneogenezdeki (Proteinden vücutta şeker yapılma­sı) artış nitrojen yükünü artırır ve idrar çıkışında artış yaparak dehidratasyona neden olur. Su kaybına bağlı kilo kaybı olur. Vitamin, antioksidan ve kalsiyum eksiktir. Yaşam boyu kullanı­labilecek bir yaklaşım değildir.
Düşük proteinli diyetleri önerir misiniz?
Hayır. Düşük protein ciddi bir olaydır. Saç dökülmesi, hal­sizlik, isteksizljk, egzersiz yapamama, ödem, sıvı ve elektrolit bozuklukların^, kalp ve böbrek problemlerine, bağışıklık siste­mi bozukluklarına ve cilt bozukluklarına neden olabilir. Bu di­yetlerde B12 vitamini, çinko, kalsiyum ve yağda eriyen vitamin eksiklikleri görülebilir.
Montignac metodunu önerir misiniz?
Bu diyet programında yağ ve karbonhidratın aynı yemekte alınmasına izin verilmemektedir. Bu düşünceye göre kan şe­kerinin yükselmesi yağın vücutta depolanmasına neden oldu­ğudur. Hiperinsülinizmi obezitenin sonucu değil nedeni olarak görmektedir. Bu teoriye göre insanlar yiyecek alımlarını sınır­landırmadan, egzersiz yapmadan, diyetin yağ ve kolesterol içeriğinden endişe etmeden kilo verebilir. Diyette krema, çiko­lata ve şarap alımı vardır. Ana yemeğin akşam değil de öğle yemeği olması istenir. Yemekler arası atıştırma istenmez. Gli-semik indekse göre karbonhidratlar sınıflandırılır yasak olan yiyecekler vardır. (Kötü olan yiyeceklere örnek: havuç, pata­tes, mısır, pirinç, pancar, karpuz, muz, kuru üzüm, kavun) Bu, beslenme açısından doğru değildir. Yüksek yağ içeren ve ateroskleroza neden olabilecek bir diyet rejimidir.
Yüksek karbonhidratlı diyetleri önerir misiniz?
Enerjinin %10 veya daha azını yağlardan sağlayan diyetle­rin uzun süre yapılması amenore gibi endokrin sorunlara ne­den olabilir. Esansiye yağ asitlerinin azlığına ve yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E, K) eksikliğine neden olabilir.
%50-60 karbonhidrat içeren diyetler önerilmektedir. Bu kar­bonhidratlar sebze, meyve ve tahıllardan kaynaklanmalıdır.

ama sabır gerektirir.
Kalorileri aynı olsa bile daha düşük yağ içeren diyetlerin faydası var mıdır?
Evet. “Ad libitum” denilen düşük yağ içerikli diyetlerle yapı­lan çalışmalarda anlamlı kilo kayıpları saptanmıştır.
Çok düşük kalorili diyetler sık kullanılır mı? Zararı var mı -dır?
Çok kullanılan bir yöntem değildir. Yağ dışı dokuda yıkıma sebep olur ve sonuçta su ve nitrojen kaybına neden olur. Hi-popotasemiye bağlı kardiak aritmi ve ölüme neden olabilir. Safra taşı riski yüksektir. Bu nedenle beraberinde ursodeoksi-kolik asit içeren ilaçlar verilmelidir.
Karbonhidratsız bir diyet faydalı mıdır?
Günlük 100gr’dan”az karbonhidrat sağlayan diyet ketoza = hücresel yıkıma neden olur. Kan şekerinin düşmesini önlemek amacıyla vücut proteinleri yıkar ve ondan şeker yapar (gluko-neogenez). Ketoza su kaybı da eşlik eder.
Diyette liflerin durumu nedir?
Diyette lif mutlaka olmalıdır. Her gün 4-5 kez meyve ve seb­ze yenmesi veya tamamen tahıldan hazırlanan ekmeklerin alınması hem solubl hem de insolubl lif gereksinimini karşılar. Kilo kaybının durduğu plato döneminde kompleks karbonhid­rat ve lif alımı yüksek oranda tutulmalıdır. Böylelikle su alımı da artacaktır.
Diyette vitamin eksikliği görülür mü?
Diyetin kalorisi düştükçe potasyum, magnezyum, B6 vitami­ni, demir, kalsiyum gibi elementlerin kan düzeylerinde azalma ihtimali de artar. Genel bir kural olarak 1200 kalori/gün’ün al­tındaki diyetlerde vitamin ve mineral desteği sağlanmalıdır. Hatta üretken yaştaki kadınlara bu kalorinin üstünde bile kalsiyum ve demir verilmelidir.
Sağlıklı kilo kontrolü için besinleri hangi oranda tüketmeliyiz?
Karbonhidrat:
Çok düşük kalorili diyette >50 gr/gün
Düşük kalorili diyette >100 gr/gün
Protein:
Çok düşük kalorili diyette: 1.5 g/kg/gün (>65-70g/gün)
Düşük kalorili diyette: 1 g/kg/gün
Dengeli eksik diyette: 0.8 g/kg/gün
Yağ:
Diyetteki enerjinin %30′u total yağdan
Diyetteki enerinin %10′u doymuş yağdan
Lif:
20-30 gr/gün
Su:
8 bardak (Yaklaşık 2 İt)
Egzersiz ve sıcak mevsimlerde daha fazlası gerekir
Vitamin ve mineraller:
Düşük ve çok düşük kalorili diyetlerde takviye edilir. (Gün­lük ihtiyaca göre) Üretken yaştaki kadınlar için demir ve kalsi­yum gereklidir.
Alkol: Zayıflama diyetlerinde alkolün yeri yoktur. İçilmemesi gerekir.
Zayıflama kürlerinde en çok hangi kalorili diyetler tercih edilmektedir?
Anlamlı kilo kaybı için düşük kalorili diyetler (800-1200 ka­lori) tercih edilirken, kilo koruma programında “ad libitum” ter­cih edilebilir.